سرطان روده بزرگ
راهنمای بیمار سرطان روده بزرگ
شرح بیماری
سرطان روده بزرگ رشد غیر طبیعی سلول های روده بزرگ یا مقعد می باشد این سلولها با هم رشد می کنند و باعث ایجاد پلیپ ( رشد غیر طبیعی توده های خوش خیم) شده و در نهایت بعضی پلیپ ها باهم تشکیل سرطان میدهند.
این سرطان با نام سرطان مقعد نیز شناخته میشود و نام آن بستگی به محل تشکیل آن دارد.
مراحل سرطان روده بزرگ
مرحله اول سرطان پوشش داخلی یا موکوز روده یا مقعد را کند اما فراتر از دیواره سرطان یا مقعد نمی رود. درگیر می کند.
مرحله دوم سرطان از دیواره روده یا مقعد فراتر رفته و گره های لنفاوی اطراف را نیز درگیر میکند
مرحله سوم سرطان گره های لنفاوی اطراف روده را درگیر کرده ولی دیگر اعضای بدن را درگیر نمی کند.
مرحله چهارم سرطان به دیگر اندام های بدن نیز سرایت کرده است.
علائم
سرطان روده بزرگ معمولاً تا قبل از پخش شدن، علائمی ندارد اگر موارد زیر را مشاهده کردید حتما به پزشک مراجعه کنید:
درد شکم ، خون در مدفوع یا مدفوع تیره یا خونریزی از مقعد، تغییر در عادات روده ، مانند مدفوع مکرر و و یا احساس تخلیه ناقص روده
احساس خستگی و ضعف ، کاهش وزن بدون دلیل
علل شایع و عوامل خطر
دلیل اصلی این سرطان ناشناخته است. تنها چیزی که پزشکان مید دانند این است که جهش ژنتیکی در سلول های روده منجر به تقسیم سلولی غیر عادی در سلول های روده و ایجاد تومور یا توده سرطانی می شود.
پولیپ روده: بیشتر موارد این سرطان با تشکیل زوائد کوچک زیاد، پلیپ داخل روده بزرگ و مقعد بوجود می آید. پولیپ های روده بزرگ بسیار شایع هستند با تشخیص فوری آنها از طریق تست های روتین غربالگری میتوان از تبدیل این پولیپ ها به سرطان با برداشتن آن توسط جراحی پیشگیری نمود.
رژیم غذایی : تحقیقات بسیاری ثابت کرده اند که افرادی که از رژیم غذایی پرچرب و کم فیبر پیروی می کنند نسبت به افرادی که از رژیم غذایی پر فیبر و کم چرب پیروی می کنند بیشتر در معرض ابتلا به سرطان روده بزرگ هستند.
سن بالا، سابقه خانوادگی یا فردی ابتلا به این بیماری
بروز برخی بیماری های التهابی روده ، سبک زندگی غیر فعال ، چاقی، دیابت، مصرف دخانیات و الکل
رادیوتراپی برای درمان سرطان
عوارض احتمالی
عدم اقدام برای درمان بیماری می تواند باعث شود سرطان در سایر اعضا نیز گسترش یابد و در نهایت جراح مجبور به برداشتن همه یا قسمتی از روده شود .
تشخیص
متخصصان انجام آزمایشات معمول تشخیصی سرطان روده بزرگ را برای تمام افراد ۵۰ سال و بالاتر که احتمال ابتلا به این بیماری را دارند توصیه می کنند اگرچه ممکن است در افرادی که احتمال بیشتری برای ابتلا به سرطان روده بزرگ دارند در سنین پایین تر تصویر برداری و انجام آزمایشات تجویز گردد. زمان انجام تصویربرداری و آزمایشات با دستور پزشک متخصص انجام می گیرد.
کولونوسکوپی:
در صورت مشکوک شدن پزشک به ابتلای فرد به سرطان روده بزرگ تست کولونوسکوپی تجویز می شود که به پزشک اجازه میدهد داخل روده و مقعد را مشاهده ومعاینه کند. پزشک یک لوله دراز انعطاف پذیر به نام کولونوسکوپ را به راست روده و مقعد وارد می کند. لوله معمولا به یک نمایشگر ویدئویی شبیه به یک صفحه نمایش تلویزیون متصل است . در حین انجام تست ، پزشک پلیپ ها یا نمونه بافت هایی غیر طبیعی را بر می دارد. با مشاهده این بافت ها زیر میکروسکوپ می توان متوجه شد که آیا سلول های سرطانی وجود دارند یا خیر؟
سیگموییدوسکوپی :
در این روش از لوله ای با چراغی متصل بر ابتدای آن برای دیدن بخش های تحتانی روده که بیشتر سرطان های روده بزرگ در این قسمت رشد می کنند، استفاده می کنند . پزشکان همچنین می توانند پولیپ را در طول این تست، بردارند.
آزمایش خون : پزشک برای بررسی عملکرد کلی کلیه و کبد و بررسی وضعیت سلامت عمومی بدن این آزمایش را تجویز می کند.
نوعی ماده شیمیایی نیز توسط سلول های سرطانی روده ترشح می شود و پزشک با بررسی کم یا زیاد شدن سطح این ماده در خون می تواند پاسخ بدن شما به درمان را نظارت کند.
درمان
شیوه درمان سرطان بسته به وضعیت سلامت عمومی و میزان انتشار سرطان دارد.
جراحی برای درمان سرطان در مراحل اولیه
در صورتی که سرطان شما در مراحل اولیه و کوچک باشد و تنها یک پولیپ کوچک را درگیر کرده باشد، پزشک از طریق کولونوسکوپی این پولیپ را به صورت کامل بر میدارد.
در صورتی که پولیپ رشد کرده و کمی بزرگ شده باشد پزشک به جز برداشتن پولیپ بخش از لایه پوشاننده داخلی روده در مجاورت پولیپ را نیز بر می دارد.
پولیپ هایی را که از طریق کولونوسکوپی نمی توان برداشت از طریق جراحی لاپاراسکوپی از روده خارج میکنند. در این شیوه جراحی پزشک دو یا چند برش جراحی کوچک در شکم ایجاد میکند . از یکی از برش های جراحی یک دوربین بسیار ظریف که متصل به یک صفحه نمایش می باشد را وارد روده کند و از طریق برش های جراحی دیگر ابزارهای جراحی لازم را وارد ناحیه مورد نظر کرده و پولیپ را از روده خارج می کند.
جراحی برای سرطان روده تهاجمی
کلستومی: در طی ،جراحی پزشک بخشی از روده که توسط سلولهای سرطانی درگیر شده است و بخش کوچکی از قسمتهای سالم روده در مجاورت با بخش مبتلا را بر می دارد.
در چنین شرایطی ممکن است پزشک قادر به متصل کردن دو بخش سالم روده به هم .باشد اما در شرایطی که پزشک قادر نباشد دو بخش سالم روده را به هم متصل کند جراح کلستومی انجام می دهد در طی این عمل منفذی در دیواره شکم در محلی که روده برداشته شده است ایجاد میشود تا مواد زائد از طریق روده از طریق این منفذ وارد کیسه مخصوصی شوند که به این منفذ متصل میباشد. کلستومی می تواند دائمی یا موقت باشد.
برداشتن گره های لنفی : معمولا حین جراحی و برداشتن بخشی از روده گره های لنفاوی در مجاورت بخش مبتلا به سرطان نیز برداشته میشوند و برای مطالعات بیشتر به آزمایشگاه فرستاده می شوند.
جراحی در مراحل بسیار پیشرفته بیماری:
جراحی هایی که در این مرحله صورت می گیرد بیشتر برای تسکین عوارض حاصل از سرطان می باشد تا درمان آن در صورتی که سرطان به دیگر بخش های بدن از جمله کبد انتشار پیدا کند جراحی برای برداشتن توده های سرطانی از کبد صورت می گیرد.
شیمی درمانی: در این روش درمانی نوعی داروی شیمیایی بسیار قوی به درون رگ های شما تزریق شده و سلول های سرطانی را از بین می برد شیمی درمانی بسته به تشخیص پزشک می تواند قبل از عمل جراحی به منظور کوچک کردن تومورهای سرطانی و بعد از عمل جراحی به منظور از بین بردن سلولهای سرطانی که احتمالا از طریق جراحی برداشته نشده اند به کار برده شود.
پرتو درمانی: در این روش درمانی با استفاده از پرتوهای قوی اشعه ایکس سلولهای سرطانی هدف گرفته شده و از بین می روند. پرتو درمانی را همراه و یا بدون شیمی درمانی به کار میبرند برای سرطانی که در مراحل اولیه خود می باشد از پرتو درمانی استفاده نمی شود. در اغلب اوقات بعد از جراحی برای جلوگیری از انتشار سرطان به مقعد از پرتو درمانی استفاده میشود.
درمان هدفمند: در طی این روش درمانی داروهایی برای بیمار تجویز میشود که به صورت مستقیم سلول های سرطانی را مورد هدف قرار می دهند و آنها را از بین می برند درمان هدفمند به همراه شیمی درمانی یا به تنهایی می تواند به کار برده شود.
مراقبت
برای جلوگیری از کم آبی بدن به میزان بسیار زیاد مایعات بنوشید به حدی که رنگ ادرار شما زرد کم رنگ شود .مایعات ساده و بدون کافئین مصرف کنید. عضو گروه های حمایتی مرتبط با بیماری خود شوید و با افرادی که بیماری مشابه شما را داشتند ارتباط برقرار کنید. همواره به صورت منظم ورزش های سبک انجام دهید ولی سعی کنید خود را خسته نکنید و به انجام کارهایی مشغول شوید که از آن لذت می برید.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
در صورت بروز علائم سرطان روده بزرگ
در صورت مشاهده دیگر علائم نگران کنند