راهنمای قبل از آزمایش و تصویربرداری
آرتروسکوپی زانو
آرتروسکوپ وسیلهای است که پزشک متخصص ارتوپدی از آن برای دیدن داخل مفصل برای تشخیص و یا درمان بیماری استفاده میکند. کلمه آرتروسکوپی به معنای دیدن داخل مفصل است. در واقع وسیله آرتروسکوپ یک مفصل بین است. پزشک معالج با دیدن داخل مفصل میتواند بسیاری از بیماریهای آن را تشخیص داده و اقدام به درمان جراحی بعضی از آنها از طریق آرتروسکوپ کند. آرتروسکوپی در شش مفصل بیشتر انجام میشود که عبارتند از زانو شانه ارنج مفصل ران مچ دست و مچ یا.
دلایل استفاده از آرتروسکوپی
در موارد زیر میتوان از آرتروسکوپی استفاده نمود:
- ترمیم یا بازسازی رباط صلیبی قدامی در زانو
- خروج بافتهای ملتهب در زانو شانه، آرنج، مچ دست و مچ یا با آرتروسکوپ
- خروج استخوانها با غضروفهای آزاد در شانه، زانو، آرنج، مچ دست و مچ پا
- درمان سندرم کانال کارپ ناحیه مچ دست
در چه شرایطی از آرتروسکوپ استفاده می شود؟
پزشک ابتدا سعی میکند با صحبت کردن با بیمار، اطلاعات لازم در مورد مشکلات وی را از او بگیرد، سپس وی را معاینه میکند و بعد از آن، از طریق انجام آزمایشات و تصویربرداری هایی مانند رادیوگرافی ساده، سی تی اسکن یا ام آر آی سعی میکند به تشخیص بیماری نزدیک تر شود.
گاهی اوقات بعد از انجام اقدامات ذکر شده، تشخیص دقیق بیماری امکان پذیر نیست؛ در این موارد ممکن است بتوان از طریق آرتروسکوپ و دیدن داخل مفصل بیماری را تشخیص داد.
عوارض احتمالی
به دنبال انجام آرتروسکوپی عوارض زیر برای فرد ممکن است ایجاد شود:
- احتمال عفونت مفصلی
- شکستن تجهیزات داخل مفصل
- ورم مفصل
- خونریزی و یا ایجاد لخته در عروق
- آسیب عروق و یا اعصاب
روش انجام
- مهم ترین قسمت یک آرتروسکوپ یک لوله فلزی توخالی به اندازه تقریبی یک نی است. در یک سر این لوله فلزی یک دوربین فیلمبرداری بسیار دقیق قرار گرفته است و در درون لوله تعداد زیادی عدسی وجود دارد پزشک متخصص ارتوپد از طریق یک شکاف چند میلیمتری در بدن این لوله را وارد فضای مفصلی کرده و سپس تصاویر تهیه شده توسط دوربین به یک مانیتور با وضوح بالا منتقل میشود تا پزشک معالج بتواند تصاویر داخل مفصل را روی مانیتور ببیند. یک منبع نور پر قدرت نور از طریق همان لوله نور کافی را برای دیدن داخل مفصل در اختیار میگذارد.
- از طریق یک شکاف دیگر روی مفصل، لوله باریک دیگری وارد مفصل میشود تا از طریق آن مقداری مایعات به داخل مفصل فرستاده شود. با اینکار مایع کدر داخل مفصل خارج شده و یک مایع شفاف و زلال جای آن را می گیرد تا داخل مفصل بهتر دیده شود و حجم داخل مفصل افزایش می یابد. تا به این طریق اجزای مفصل بیشتر از هم فاصله گرفته و بهتر دیده شوند.
- پزشک معالج ممکن است از طریق شکاف کوچک دیگری در مفصل ابزارهای جراحی را به داخل آن بفرستد و از طریق آنها اقدام به جراحی بعضی از ضایعات درون مفصلی کند.
این وسایل بسیار متنوع هستند. بعضی از آنها مانند چاقو برای بریدن به کار برده میشوند. با بعضی دیگر که یک سر با چرخنده دارد، میتوان قسمتهایی از بافت های داخل مفصل را تراشید میتوان از لیزر هم در حین آرتروسکوپی استفاده کرد. - در آخر جراحی لولهها خارج میشوند و شکاف های پوستی بخیه زده شده و پانسمان میشوند.
مزایای آرتروسکوپی
درمان با آرتروسکوپ در بعضی بیماریها میتواند موجب ساده شدن عمل جراحی، درد کمتر بیمار بعد از جراحی و دوران نقاهت کوتاه تر شود. امکان دسترسی به نقاط دور از دسترس مفاصل وجود دارد.
- احتمال عفونت محل برش جراحی بسیار کم است.
- نسبت به جراحی باز عوارض کمتری دارد.
- هزینه آن کمتر از عمل جراحی باز میباشد.
- بیمار معمولا همان روز یا روز بعد از جراحی می تواند از بیمارستان مرخص شود.
- خیلی اوقات بیمار میتواند بعد از چند روز به سر کارش برگردد.
مشکلات جراحی آرتروسکوپی
به دنبال جراحی آرتروسکوپی مشکلات زیر برای فرد ممکن است ایجاد شود.
- جراحی در یک فضای محدود توسط وسایل بسیار ظریف و امکان مانور اندک صورت میگیرد، این جراحی برای هرکسی مناسب نیست.
- امکان آسیب زدن به سطح مفصلی وجود دارد.
- تجهیزات مورد نیاز برای این جراحی نیز بسیار گران است.
موارد منع جراحی آرتروسکوپی
در موارد زیر انجام آرتروسکوپی ممنوع می باشد:
- آرتروسکوپی نباید پیش از معاینه ی دقیق بالینی و روشهای تشخیصی غیر تهاجمی تر انجام شود.
- در مواردی که به علت انتقال عفونتهای سطحی خطر عفونت مفصلی وجود دارد نباید انجام شود.
- خشکی کامل با شدید مفصلی از موارد منع نسبی آرتروسکویی است.
- آسیبهای اطراف مفصل که باعث نشت مایع از داخل مفصل میشوند نیز مانعی برای جراحی آرتروسکوپیاند.
فعالیت
فعالیت های روزانه نقش مهمی را در درمان شما پس از انجام عمل آرتروسکوپی ایفا میکند . برنامه ورزشی به قدرت گرفتن عضلات و حرکت آن کمک میکند. جراح بر اساس روش جراحی برنامه درمانی خاصی تهیه می کند.
- از انجام ورزشهای شدید بدنی اجتناب کنید.
- از بلند کردن اجسام سنگین با دست جراحی شده اجتناب نمایید.
رژیم غذایی و تغذیه
- برای تسریع التیام بافت نرم و استخوان رژیم غذایی پرپروتئین و پرکالری استفاده کنید.
- جهت پیشگیری از رژیم پرفیبر میوه ها و سبزیجات حاوی سبوس و مایعات فراوان استفاده کنید.
- مصرف سبزیجات و مرکبات و آب میوه های تازه حاوی ویتامین ث تا میتواند به بهبود سریعتر زخم کمک کند.
در چه شرایطی به پزشک مراجعه نمایید؟
- در فواصل منظم و مشخص شده توسط پزشک جهت ادامه درمان
- درد شدید در اندامهای صدمه دیده که با ضد دردهای معمولی تسکین نیابد.
- گزگز و مور مور انتهای اندام مبتلا
- سردی رنگ پریدگی و یا کبودی انگشتان در انتهای عضو
- درد و قرمزی در محل زخم
- ترشح چرکی از زخم
- تب و لرز
- بی اشتهایی
